Τετάρτη, 21 Δεκεμβρίου 2011

Aγοραφοβική Αφροδίτη

Κλειστή κι εκστασιαστική
βλέμμα χαμηλό κι εξεταστικό
λες και προσγειώθηκε από τον πλανήτη Αφροδίτη
μυστηρώδης και σκοτεινή
κορμί αργόσυρτο, κυματιστό στον ανθρώπινο συρφετό
φεύγει από την αγέλη με ρυθμό χορευτικό
κι εγώ ακολουθώ
σα διάβολος υπνωτισμένος
μέσα σε δρόμους και στενά
και ξάφνου σταματά
σ΄ ένα φανάρι με χρώμα στο αίμα της καρδιάς
αισθήματα σιδερωμένα, κολλαριστά
ζητούν μια άγρια χαρά ν΄ αγοράσουν
με ψαχουλεύει, τις τσέπες στο παντελόνι ψάχνει, ανάβω,
και βρίσκει τα κλειδιά, 
στο χέρι μου τα βάζει και μ΄αποχαιρετά
εγώ που ντύθηκα με τη στολή δύτη
στον άγνωστο βυθό να βουτήξω
έπεσα πάνω σε μια αγοραφοβική Αφροδίτη.

Τετάρτη, 30 Νοεμβρίου 2011

Φουσκωμένο παντελόνι

Aπό πάνω μαύρος ουρανός, από κάτω μαύρη γη
κι εγώ ανάμεσα να διαλύομαι
σαν μέσα σε τοστ
τα πανιά στο καράβι μου κατεβασμένα
περιμένω πότε θα φυσήξει άνεμος
πότε θα θυσιάσει την κόρη του ο αρχηγός
κι όμως πάνω σ΄ ένα καυγά αποκάλυψε
πως κόρη δεν έχει, 
ένας αγάμητος εργένης είναι, 
έτσι τον χαρακτήρισε ο λοστρόμος,
κι εγώ τότε τι περιμένω;
στο μυαλό μου νυχτερίδες
ένα σπήλαιο προϊστορικό
που μέσα του βρήκαν καταφύγιο
γυναίκες ημιθεϊκές
κι εγώ τότε φουσκώνω
περπατώ και το παντελόνι μου φουσκώνει. 

Τρίτη, 27 Σεπτεμβρίου 2011

Μια παρέα

Στην ταράτσα μιας πολυκατοικίας.
Μια παρέα συνομιλεί:
-Το α βρίσκεται πριν από το β.
-Ναι αλλά και το β πριν από το γ.
-Θα έλεγε κανείς ότι το γ βρίσκεται πριν από το α;
Γέλια ομαδικά, κακαριστά, τραγανιστά,
ακολουθούν την ερώτηση.
Από πάνω τ΄ αστέρια
άπειροι φωτεινοί κόκκοι στον ουράνιο μουσαμά.
Κανείς δε σηκώνει το κεφάλι να τους κοιτάξει.
Μετά από πολλή ώρα η παρέα σηκώνεται να φύγει,
αρχίζουν να κατεβαίνουν,
άλλοι από τις σκάλες, άλλοι από το ασανσέρ, 
φτάνουν στην είσοδο.
-Το β βρίσκεται πριν από το γ;
Ποταμός γέλιων στην ερώτηση.
Κανείς δε στρέφει το κεφάλι να κοιτάξει μέσα του.

O μαγικός καθρέφτης (χορογραφία)

Μια γυναίκα μπροστά σ΄ έναν καθρέφτη
φορά ένα φόρεμα μαύρο και μακρύ
κινήσεις αργές, απαλές, ερωτηματικές,
στριφογυρίζει γύρω από τον εαυτό της
τα φώτα σβήνουν
ένας δυνατός προβολέας φωτίζει μόνο αυτή
οι κινήσεις τη γυναίκας αποκτούν ένταση
βγάζει το φόρεμά της κι αρχίζει να χαϊδεύεται
το φως που τη φώτιζε σβήνει. Σκοτάδι.
Αρχίζει ν΄ αχνοφωτίζεται το περίγραμμα του καθρέφτη
μέσα απ΄ αυτόν βγαίνει ένας άντρας
αγκαλιάζει τη γυναίκα, χορεύουν κι ερωτοτροπούν
στη συνέχεια ο άντρας μπαίνει μέσα στον καθρέφτη
η γυναίκα φορά το φόρεμά της
παίρνει ένα καθρεφτάκι και μια χτένα και καλλωπίζεται.

Και τώρα

Και τώρα το εσωτερικό κατρακύλησμα
σαν το σκουλήκι που καταπίνει το χρόνο
οι στιγμές γίνονται παρελθόν
ένα μεταφυσικό γαργαλητό
ένας ιστορικόε χυλός

και τώρα ο εσωτερικός απόπατος
ζητά από την αυγή τον Αυγεία
μια τριμμένη κάπα κι ένα τριμμένο άλφα
για να ράψω τα χείλη και να κυλιστώ
σ΄ αυτό τον αμμουδερό πεσσιμισμό

και τώρα συμφωνώ που διαφωνείς
μ΄ αυτή την άγρια διάθεση
σαν τους σηματοδότες σε μια πορεία μοναχική
ένα τραβελμπέιμπυ με βαλίτσες
ένας επαναστάτης με πατερίτσες

και τώρα τα σύμφωνα δίνουν τη θέση στα φωνήεντα
δίχως αέρα τα μέλη δεν κουνιούνται
τα μέλη γίνονται μέλι ζαχαρωμένο.

Η γεωμετρία των αισθημάτων

Παράλληλες γραμμές
δυο ευθείες που όσο κι αν τις προεκτείνεις
δεν πρόκειται να συναντηθούν ποτέ
ίσως μόνο σαν οφθαλμαπάτη
αν τις κοιτάς από μακριά.

Παράλληλες ζωές
δυο άνθρωποι που όσο κι αν συναντιούνται
στο ίδιο σπίτι, σε μια οικογένεια
είναι σα να μην έχουν γνωριστεί ποτέ
κλεισμένοι στο μικρόκοσμό τους.


Παράλληλες σχέσεις
δυο κορμιά που όσο κι αν τ΄ απομακρύνεις
σ΄ άλλα κρεβάτια, σ΄ άλλα σπίτια, σ΄ άλλα δωμάτια
αυτά μαγνητίζονται, ακόμη και μέσα στο μυαλό
και υγραίνουν τα σεντόνια.

Κλυταιμνήστρα χωρίς παιδιά

Έριξα μέτρα χώμα πάνω του
αλλά αυτός ήταν που με είχε μια ζωντανή νεκρή
στα λευκά, στεγνά μου σεντόνια
που αυτός για πρώτη φορά τα κοκκίνησε
ένας αδιάφορος ιππέας
με τα ίδια σεντόνια νεκρό τον σκέπασα
το δικό του αίμα τώρα τα πότισε
παραδομένος στην αιώνια ζάλη
το χάδι θα πάρει τώρα από τον Άδη,
ένα λουλούδι απότιστο με είχε αυτός
μαραμένη, στον πόθο βυθισμένη
μια θάλασσα ακυμάτιστη
ενώ αυτός ταξίδευε ακυβέρνητος
στου έρωτα τα πελάγη
εγώ όμως τώρα γελώ
τόσο μόνη και τόσο ελεύθερη
που τη μοναξιά δεν άντεξα
ο ήλιος επιτέλους ανέτειλε και φώτισε
όλες τις μύχιες, μύριες σκέψεις
ναι, δεν ήταν άντρας αυτός που μαζί του τον σκότωσα
δεν ήταν αυτός που μοιράστηκα 
το ίδιο απαγορευμένο κρεβάτι
αυτό το σκάρωσαν κάποιοι λαοπλάνοι φτηνοί
για ν΄ αποκαταστήσουν τη ροή της ιστορίας, 
ούτε ποτέ απόκτησα παιδιά μαζί του, όχι,
η ζήλεια του ήταν που τον σκότωσε
που δεν μπορούσε να χωνέψει
πώς έμεινα ανέπαφη τόσα χρόνια
χωρίς να χάσω ίχνος από την ομορφιά μου
εγώ, αδελφή της ωραίας Ελένης,
στα σκέλη μου έβαζα μόνο φως
κι αυτό τον τύφλωσε
σαν αγρίμι μανιασμένο γκρεμίστηκε στο κενό
όμως τ΄ ανθρώπου ο νους πιστεύει στο προφανές
κι όχι στο πιθανό
γι΄ αυτό έμεινα η άπιστη κι όχι η άπιαστη.

Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2011

Αυτός

Αυτός δεν είναι θεός, αυτός
είναι αδύνατος, χλωμός, ξερακιανός
μοιάζει, ίσως,  με κατάρτι που έσπασε
γι΄ αυτό και μέσα μου το πάθος
παύει να είναι δημιουργικό
όταν τεντώνεται η κρυστάλλινη χορδή
αντί για μουσική βγαίνει κραυγή
στερεύει η φλέβα η χρυσή
που στα κύματά της κολυμπούν 
τα φλουριά της ευφυίας,
αυτός δεν είναι θεός, αυτός
είναι κλόουν, όταν βγάλει τη μάσκα
θα κάνει την τελευταία γκριμάτσα
κι ο κόσμος θα καταστραφεί.

Ευτυχία ανθρώπινη

Στιγμές ανθρώπινες
μια πορεία γεμάτη εικόνες κι όχι όνειρα
ανταύγειες του ήλιου πάνω στη θάλασσα
αεράκι που κολλούσε πάνω σου τα ρούχα
κι άφηνε προκλητικές τις αναλογίες του κορμιού
ελεύθερος χρόνος για ύπνο μεσημεριανό
σμίξιμο σωμάτων όπως των πρωτόπλαστων
μια τρελή κούρσα των σύννεφων στον ουρανό
κουλουρισμένη γάτα στα πόδια σου νωχελικά γουργουρίζει
το βασίλειο των αστεριών εποπτεύει
τις ενοχές που διαλύονται
το μόνο εμπόδιο στις επιθυμίες ο ίδιος σου ο εαυτός
πρέπει να γίνεις ένα με τη φύση,
ένα νέο σώμα φυσικό
και τότε ο ήλιος ανεβάζει τον πυρετό των σκέψεων. 

Κυριακή, 25 Σεπτεμβρίου 2011

Κι όμως

Οι ιδέες πετούν εκεί που δεν τις φτάνεις
ποιος θα τις αλιεύσει;
Οι πράξεις μένουν μόνες κι αβοήθητες
ποιος θα τις συντροφέψει;

Σ΄ ένα ποτήρι θαλασσινό νερό 
αρμενίζουν τα καράβια μου
ελπίδες χάρτινες και κατασκευασμένες
σαν ψυχές από πηλό κι όχι από αέρα.

Αιχμαλωσία εκ γενετής
η μεγαλύτερη διαστροφή της φύσης
σαν να γεννήθηκες όχι από γονείς
αλλά από ...όπως τα ήμερα θηρία του παραδείσου.

Το αιώνιο κενό, αυτό, ίσως αυτό.
Πιστεύω στην αιώνια συνουσία
γιατί ταύρος αιμοβόρος ξεκινά από τα σκέλη μου
σπόρους θα φυτέψω στο κορμί της.

Στις φλέβες αίμα ακόμα κυλά
και τα όνειρα με ανεβάζουν ακόμα πιο ψηλά
τίποτε δε χάθηκε
ίσως όλα αρχίζουν τώρα.

Δέξου

Δέξου τη ζωή όπως έρχεται
σαν τη φωτογραφία που σε δείχνει μωρό
και δεν μπορείς πίσω να γυρίσεις
ή δεν μπορείς μέσα της να μπεις
γιατί, ίσως, είναι αφιερωμένη παρθένα

δέξου τη ζωή στα δάχτυλα του χεριού
σαν μια συγχορδία που γεμίζει την πλάση
και δεν μπορείς εσύ να τραγουδίσεις
ή δεν μπορείς το ρυθμό ν΄ ακολουθήσεις
γιατί, ίσως, είσαι μουσικά ευνούχος.

Δανάη

Το βλέμμα απλανές ως τα ουράνια
περιμένει τη μάζωξη των συννέφων
πιστεύει πως ο ουρανός φοράει παντελόνια
και προσεύχεται για να τα βγάλει

μια στάση αδιάφορη για την κίνηση του κόσμου
μια παράσταση για μοναχικές καρδιές
το είδε στον ύπνο της πως θα πλαγιάσει με το Δία
σαν τη βροχή θα έρθει και θα την ξελογιάσει

το ονειρεύτηκε, όπως ονειρεύτηκε
τις προηγούμενες ζωές της
όμως ξεχνά πως τα όνειρα κρύβουν 
τις πιο βαθιές επιθυμίες.

Θυμός

Θυμός, σα θεός μοναχικός,
ένα σύμπαν εξουσιάζει άγνωστο
ένα μύθο γεννά παράλογο
θυμός, σα φλεγόμενο νησί στον ωκεανό,
από το βάθρο του να τον πετάξω προσπαθώ
γι΄ αυτό και κορίτσια προσκαλώ
ανάλαφρα σα σκόνη
με καπούλια ζουμερά και βίτσια
και που γυρεύουν του έρωτα το δέντρο
να σκαρφαλώσουν ως την κορφή
να βυθιστεί στου σώματος το κέντρο
η φαντασίωση να πάρει μορφή,
μα ο θυμός ακλόνητος και σταθερός
σαν ένας ακοίμητος ρυθμός
σαν ένα πέος εκκρεμές
κατοικεί στου μυαλού μου τις στοές.

Κυριακή, 18 Σεπτεμβρίου 2011

Με καίει ο νέος ελληνικός μύθος

«Την ποίηση την πλησίαζαν δύσκολα ακόμη και στις μέρες του Ομήρου ή του Πινδάρου. Σήμερα οι δυσκολίες πλήθυναν για πολλούς λόγους. Για να μην πω από τον τρόπο ζωής που μας έχει επιβάλει η καταναλωτική κοινωνία. Ο άνθρωπος «έχει μπει στη γραμμή». Ζητάει εύκολα και φτηνά πράγματα, που να τα πετάει και να τα ξαναπρομηθεύεται, ανίκανος να κάνει το επιπλέον βήμα που θα τον οδηγήσει στην ποίηση. Εχουμε γίνει «μικροαμερικανοί». Το χειρότερο που θα μπορούσε να μας συμβεί. (...) Εμένα με καίει ο νέος Ελληνισμός, ο νέος ελληνικός μύθος. Θα ήθελα να βρω τη σωστή βάση του, τη νομοθεσία του. Αν θέλουμε να μιλάμε για πραγματικότητα, αυτή είναι η πραγματικότητα. Οσο για την αναγνώριση του έργου μου, μην εμπιστεύεστε τόσο τις ετυμηγορίες των συγχρόνων. Κάθε εποχή, χωρίς να το θέλει, διογκώνει τη σημασία ενός από τους παράγοντες εις βάρος των άλλων, με αποτέλεσμα να θεωρηθούν κατά καιρούς πολύ μεγάλοι ποιητές ο Αχιλλέας Παράσχος ή ο Γεώργιος Σουρής. Μην ξεχνάτε, κάποτε ο Κάλβος έπαθε ολική έκλειψη και ο Καβάφης παράδερνε στα βιβλιοπωλεία της Αλεξάνδρειας, όταν στην Αθήνα μεσουρανούσαν οι λογοκόποι. Ολοι μας είμαστε υποκείμενοι στην ομαδική πλάνη, που καταντά κάποτε ακατανόητη όσο και τερατώδης. Οφείλουμε, λοιπόν, να είμαστε μετριόφρονες και ν' αποβλέπουμε μόνο στο κριτήριο του χρόνου».

(Από συνέντευξη του Οδυσσέα Ελύτη  στη Σούλα Αλεξανδροπούλου, «Η Καθημερινή», 2 Νοεμβρίου 1975)

Τρίτη, 13 Σεπτεμβρίου 2011

Χαμένος


 Σκυφτός και μονάχος περπατώ
στις σκέψεις μου χαμένος, παραδομένος
το σώμα με φορά προς τα κάτω
το μυαλό με φορά προς τα πάνω
βαρύτητα και πέταγμα μαζί
όταν μια φωνή, μια γυναικεία φωνή 
μου ζητά ένα σακάκι, το σακάκι μου,
κι εγώ με κίνηση μηχανική, νωχελική
της το πετώ, χωρίς να προλάβω να σκεφτώ
κι αυτή με ευχαριστεί, 
ξανά με ευχαριστεί
γιατί, μου είπε, την γύμνια της έκρυψε, 
το γυμνό της σώμα, που δεν πρόλαβα καν
ν΄ αντικρύσω
στις σκέψεις μου χαμένος, παραδομένος.


Τρίτη, 23 Αυγούστου 2011

Ομοιότητα

Ένα κείμενο της Αγγέλας Καστρινάκη για ανθρώπους ερωτευμένους, όχι όμως με τον άνθρωπο που βρίσκεται δίπλα τους: 


Κοιμόταν βαθιά και μες στον ύπνο της του έπιασε το χέ­ρι. Του το έπιασε πολύ θερμά, όπως δεν του το είχε αγ­γίξει ποτέ, ούτε στον ύπνο, ούτε στον ξύπνο, ούτε άλλοτε, ούτε όταν είχαν πρωτογνωριστεί, ίσως. Το έσφιξε στην παλάμη της με γλύκα, με αγαλλίαση. Χάρηκε τη ζέστη του, την αφή του, την ανταπόκριση. Από παρεξήγηση. Από τρομερή παρεξήγηση. Ευτυχώς ο Στέφανος δεν ξύπνησε, μετακινήθηκε λίγο, αλλά δεν ξύ­πνησε. Η ίδια πετάχτηκε πάνω τρομοκρατημένη. Η καρ­διά της κόντεψε να σπάσει από τους βίαιους χτύπους. Εί­χε ακουμπήσει λάθος χέρι!
Δεν ήταν του πολυαγαπημένου. Ήταν εκείνου με τον οποίο δεν είχαν αγγιχτεί βδομάδες και βδομάδες. Εκείνου με τον οποίο ίσα που μιλιόνταν. Που τον απέφευγε και την απέφευγε.
Κι όμως ήταν η ίδια αίσθηση.
Η ομοιότητα την έκανε να τρέμει και σχεδόν να θέλει να βάλει τα κλάματα. Η ομοιότητα ήταν αποκρουστική.
Για δύο δευτερόλεπτα, όσα χρειάστηκαν για να ξυπνή­σει, ένιωσε ευτυχία αγγίζοντας το χέρι του. Κι έπειτα τρα­βήχτηκε σαν να είχε έρθει σε επαφή με φωτιά ή γλοιώ­δες μαλάκιο. Το ίδιο χέρι. Ένα ξένο σώμα, που όμως μπο­ρεί, κατά λάθος, να το αγγίξεις όπως το οικείο. Ποιο ήταν το οικείο και ποιο το ξένο; Πώς είναι δυνατόν να υπάρ­χουν τόσο διαφορετικές αντιδράσεις προς το δέρμα του ενός και προς του άλλου. Προς τη θερμοκρασία του ενός και προς του άλλου, που είναι ίδια.
Είχε συμβεί ένα ύπουλο παιχνίδι υποκατάστασης.
Η Μέλπω τραβήχτηκε στην άλλη γωνία του κρεβατιού, μην την ξαναπάθει. Όχι, ούτε με την άκρη του ποδιού.

Δευτέρα, 15 Αυγούστου 2011

Mεθυσμένος



Τις ακτίνες του ήλιου συλλέγω και μεταφέρω
στις ακτίνες του ποδηλάτου μου
κατασκευάζω ένα ηλιακό ποδήλατο
κοιτάξτε με τώρα
στον ουρανό μετεωρίζομαι
σαν τον Ίκαρο πετώ
μια χελώνα ακροβάτισσα
εσύ τρίψε τα μάτια σου με λεμόνι
τις αυταπάτες σου να σβήσεις
όσο για μένα ακόμη κι αν δεν ολοκληρώνω 
τις εναέριες ασκήσεις
βουλιάζω στο κρεβάτι
μεθυσμένος από τα φευγαλέα πετάγματα.

Κυριακή, 7 Αυγούστου 2011

Πρόσημο


Oι αριθμοί έχουν το πρόσημό τους: 
θετκό ή αρνητικό. Από μπροστά.
Και στις πράξεις, τους αριθμητικούς συσχετισμούς μεταξύ τους, 
διαφοροποιείται ανάλογα.
Αυτή η μαθηματική αναλογία διέπει τις σχέσεις μεταξύ τους.
Με τους ανθρώπους όμως τί γίνεται;
Διαθέτουν άραγε πρόσημο;
Ποιος το έβαλε; Πως διαφοροποιείται;
Αυτή η ανθρώπινη λογική
στηρίζεται στην καταστρατήγηση κάθε λογικής.


Πέμπτη, 4 Αυγούστου 2011

Φεγγάρι


Όχι εκεί ψηλά στον ουρανό δεν υπάρχει φεγγάρι
υπάρχει ένα χλωμό μπισκότο
που η νοστιμιά του φέρνει 
τ΄ αρπακτικά τ΄ ουρανού
και το δαγκώνουν
αχόρταγα το κατατρώγουν
μέχρι να το καταβροχθίσουν
και τότε σπεύδω στο ουράνιο ζαχαροπλαστείο
με υλικά αγνά σκαρώνω
καινούργιο μπισκότο
και το βάζω ξανά στη μέση τ΄ ουρανού.

Τετάρτη, 3 Αυγούστου 2011

Eπέτειος


Η επέτειος παραπέμπει σε κάτι μοναδικό, ανεπανάληπτο.
Θυμάσαι, αναπολείς, νοσταλγείς.
 Σα να είσαι σ΄ ένα τραίνο και να μπαίνεις σε διάφορους σταθμούς.
Δεν κατεβαίνεις, αλλά παρακολουθείς την αρχιτεκτονική του σταθμού.
Όλοι οι σταθμοί μοιάζουν, πιστεύεις ότι είναι ίδιοι.
Οι πόλεις όμως, τα χωριά, οι οικισμοί τέλος πάντων που ανήκουν οι σταθμοί είναι διαφορετικά.
Βέβαια, όταν ταξιδεύεις χωρίς να κατεβαίνεις από το μέσο μεταφοράς, 
κινδυνεύεις ν΄ αποκτήσεις μια ομοιόμορφη, ισοπεδωτική εικόνα του χώρου.
Το ταξίδι θέλει στάσεις και περιήγηση.
Να χαθείς.
Να χαθείς σε μια πόλη, σε μια φράση, σ΄ ένα σώμα, στον εαυτό σου.
Η γνώση ίσως, όπως είπε και ο Πλάτωνας, είναι ανάμνηση.
Μια ανάμνηση όμως που δεν ανήκει αποκλειστικά στο παρελθόν.



Κυριακή, 5 Ιουνίου 2011

Ο μονογαμικός

Σύστημα μονοτονικό, σύστημα μονοθεϊκό
ένας τόνος μόνο για την πίστη
ένας θεός μόνο για τις λέξεις
πρόσεξε μόνο μην αλλαξοπιστήσεις
γιατί τότε όλα θα τα μπλέξεις
ο άνθρωπος είναι ον μονογαμικό
σα να κυκλοφορείς μέσα σε μουσείο
κι απαγορεύεται ν΄ αγγίξεις
τ΄ αγάλματα, τα μέλη τα χυτά, 
γιατί έτσι τα καταστρέφεις, τα χαλάς,
αλλά κυρίως γιατί καταστρέφεσαι εσύ,
άθλιε σκεπτικιστή,
κι όμως πόση ξεκούραση
όταν μετά από μια μέρα κούραση
βγάλεις τα παπούτσια, τα ρούχα, τα...
αλλά και πόση μπόχα, βρώμα, αποφορά
ίσως όσο ερωτική η πόζα
τόσο αποκρουστική η μυρωδιά
και τότε, τότε ρίχνεις νερό, κρύο και ζεστό, 
νερό σ΄ όλο το σώμα
και το συμπέρασμα, το συμπέρασμα;
ο άνθρωπος είναι ον μονογαμικό
πού ΄χει ανάγκη το νερό,
κρύο ντουζ κατά προτίμηση.



Μονογαμικός, πολυγαμικός ή αγαμικός;
ιδού η απορία

Κυριακή, 15 Μαΐου 2011

Τα «τέρατα» χαρτογραφούν τον εαυτό μας


Οι πρωτεργάτες της Atopos, Βασίλης Ζηδιανάκης και Στάμος Φαφαλιός, μας ξεναγούν στην έκθεση «ΑRRRGΗ! Τέρατα και σημεία στη Μόδα»
 


 


Συρματοπλέγματα και κούκλες βιτρίνας, αλλόκοτες περούκες, περίεργα ρούχα και αξεσουάρ. Πριν ακόμα η ομάδα της Atopos Contemporary Visual Culture ολοκληρώσει το στήσιμο της έκθεσης «ΑRRRGΗ! Τέρατα και Σημεία στη Μόδα» στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς, που εγκαινιάζεται την Παρασκευή, η σκηνογραφία της φανερώνει ότι θα βρεθούμε σε ένα ιδιότυπο ντεφιλέ. Ο ενδυματολόγος Βασίλης Ζηδιανάκης και ο συνεργάτης του Στάμος Φαφαλιός μάς διορθώνουν: «Πρόκειται για διαδήλωση! Είναι εμπνευσμένη από την εποχή μας, από την κρίση της οικονομίας, αλλά και από τα δημιουργικά ταλέντα που αναζητούν τον δρόμο τους». Το δίδυμο είναι η κινητήριος δύναμη του πολιτιστικού οργανισμού, αφιερωμένου στην τέχνη και τη μόδα, με πρωτοποριακά ερευνητικά πρότζεκτ που απευθύνονται σε διεθνές κοινό.


Ποια είναι λοιπόν τα σημεία και τα τέρατα; «Θα παρουσιάσουμε δημιουργίες σχεδιαστών και καλλιτεχνών που μεταμορφώνουν –ή παραμορφώνουν– με ακραίο τρόπο την ανθρώπινη φιγούρα. Δεν είναι προτάσεις για το πώς να ντυθούμε, αλλά για το πώς το σώμα γίνεται ένα έργο τέχνης. Τα τέρατα παρελαύνουν, για να υποστηρίξουν τη διαφορετικότητά τους, για να μας προκαλέσουν να συναντήσουμε και να συμφιλιωθούμε με τον Αλλον, αλλά και με πτυχές του εαυτού μας που είναι άγνωστες σε εμάς», λένε οι πρωτεργάτες της Atopos. Το πρώτο ερέθισμα γεννήθηκε στο μυαλό του Ζηδιανάκη πριν από περίπου λίγα χρόνια: «Είχε τελειώσει η έκθεση “Χραατς”, με τα χάρτινα φορέματα της δεκαετίας του ’60, και εγώ ήδη είχα αρχίσει να σκέφτομαι πώς οι ανθρωπόμορφοι χαρακτήρες επηρεάζουν τη μόδα. Ετσι καταλήξαμε στο νέο μας εγχείρημα, που είναι anti-fashion, καθώς επιλέγουμε τους πιο αβάν-γκαρντ συμμετέχοντες, που διαπνέονται από ελευθερία σκέψης και σύλληψης και εκτέλεσης των ιδεών τους. Τίποτα δεν είναι φτιαγμένο για να φορεθεί».


Τα λεγόμενα characters αγγλιστί δεν είναι τίποτε άλλο από φιγούρες με ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Η Atopos ξεκίνησε μια καινούργια έρευνα, όπως αυτή που είχε κάνει με τα φορέματα, και έτσι, ο Ζηδιανάκης και η ομάδα του ανακάλυψαν ένα τολμηρό σύμπαν στο Διαδίκτυο, μέσα από 5.500 εικόνες. «Καλλιτέχνες, σχεδιαστές, γραφίστες εκμεταλλεύτηκαν τις δυνατότητες που τους έδωσε το Ιντερνετ και σχεδίασαν εκατομμύρια εικόνες και μορφές αντισυμβατικές. Από το 1990 και μετά πειραματίστηκαν, αντάλλαξαν ιδέες και απόψεις, ανοίχτηκαν σε ένα νέο πεδίο δράσης. Χιλιάδες ανθρωπάκια με περίεργα χαρακτηριστικά ξεπήδησαν σε διαφημίσεις, εξώφυλλα δίσκων, προϊόντα και βέβαια στη μόδα. Ολα αυτά τα συναντά κανείς στο Διαδίκτυο, που είναι για εμένα όπως το Διάστημα. Ενας χαοτικός χώρος, άπειρος σε μέγεθος, που είναι αδύνατον να τον εξερευνήσεις όλο. Οι ανθρωπόμορφες φιγούρες λοιπόν θα μπορούσε να είναι ο αλλόκοτος, περίεργος, τερατώδης Αλλος με τον οποίο θες να επικοινωνήσεις. Οπως ακριβώς δεν γνωρίζουμε πώς θα ήταν ένας εξωγήινος αλλά του δίνουμε μορφή, σάρκα και οστά. Οι characters ζουν στον πλανήτη του Ιντερνετ».



Κόμικς εναντίον characters
Μήπως όλα αυτά μάς τα έχουν πει ήδη τα κόμικς; «Μερικοί μπορεί να μας παρεξηγήσουν και να νομίσουν ότι πρόκειται για έκθεση με τέτοια θεματολογία. Λάθος. Τα κόμικς δημιουργούνται βάσει σεναρίου. Τα characters έχουν το σενάριο που τους δίνουμε εμείς οι ίδιοι, παίρνουν την υπόστασή τους από εμάς όπως οι ήρωες στο Second Life στο Ιντερνετ. Επιμένουμε: Η έκθεση είναι μια χαρτογράφηση του άγνωστου και διαφορετικού Αλλου, που μπορεί να είναι και ο εαυτός μας, οι πολλοί και διαφορετικοί εαυτοί μας που αναζητούν χώρο να εκφραστούν. Δεν είναι μια έκθεση για τον Μίκυ και τον επιθεωρητή Ο’ Χάρα στο Μίκυ Σίτι ούτε για τον Σούπερμαν ή κάποιο μυθολογικό ήρωα. Ακόμα και η λέξη τέρας στην αρχαιότητα δεν σήμαινε κάτι δύσμορφο ή τρομακτικό, αλλά κάτι που δεν έχει εξήγηση, όπως λ. χ. το ουράνιο τόξο. Θέλουμε να παρακινήσουμε τους θεατές να δώσουν οι ίδιοι την ερμηνεία στις μορφές που θα δουν, να τους δώσουν ζωή με το βλέμμα ή τις σκέψεις τους. Το νόημα της έκθεσης δεν είναι κάτι που θέλουμε να «φορέσουμε» εμείς στους επισκέπτες, αλλά να το βρουν μόνοι τους», λένε ο Στάμος Φαφαλιός και ο Βασίλης Ζηδιανάκης.



Ο ενδυματολόγος τονίζει ότι αντιτίθεται στη μόδα: «Εννοώ τη στενή της ανάγνωση, τι είναι εντός ή εκτός μόδας, ποιες είναι οι σεζόν, τι σημαίνει βιομηχανική παραγωγή. Με ενδιαφέρει μονάχα εκείνο το τμήμα της που αντικατοπτρίζει την ανάγκη που έχει ο άνθρωπος για αλλαγή, για να εκφράσει διαφορετικούς ρόλους, προσωπικότητες και χαρακτήρες. Ως σωματικός κώδικας. Οχι με την έννοια του τι θα φορεθεί φέτος. Ετσι λοιπόν παρακολουθώ τα πιο πειραματικά και επαναστατικά ρεύματα, όχι τα ντεφιλέ με τις νέες τάσεις». Ο Στάμος Φαφαλιός συμπληρώνει: «Από τότε που η μόδα μπλέχτηκε με τη διαφήμιση και τη μαζική παραγωγή, έγινε ένα με το σύστημα. Ομως, υπάρχουν πολλοί τρόποι να τη δει κανείς. Εμείς επιλέγουμε στη συγκεκριμένη έκθεση μια οπτική γωνία εντελώς διαφορετική από τα συνηθισμένα, πιο κοντά στην ορμή της δημιουργικότητας και μακριά από τη βιτρίνα».

 «Με πάθος και ειλικρίνεια να υποστηρίζεις αυτό στο οποίο έχεις ταχθεί»
Στη δύσκολη περίοδο που ζούμε, πόσο αφορά τον κόσμο μια έκθεση που αποτυπώνει μια τάση στη μόδα, την οποία ανακάλυψε και ανέδειξε η έρευνα του Ζηδιανάκη; «Ιδιαίτερα σε μια εποχή κρίσης, νομίζω ότι ο καθένας πρέπει με πάθος και ειλικρίνεια να υποστηρίζει αυτό στο οποίο έχει ταχθεί, αυτό που υπηρετεί. Αν στην Ελλάδα όλοι έκαναν ακριβώς αυτό, τότε δεν θα είχαμε φτάσει στη σημερινή κατάσταση». Ο Στάμος Φαφαλιος συμπληρώνει: «Δεν είναι μια έκθεση που κόστισε πολλά χρήματα, δεν πρόκειται για μια ακριβή παράγωγή. Είναι όμως μια ανοιχτή πρόσκληση σε όλους να ανακαλύψουν μια διαφορετική διάσταση της μόδας, ακόμα και να αποδράσουν από τις έγνοιες τους. Είναι πρωτότυπη, πειραματική, με ερωτήματα και όχι απαντήσεις. Νομίζω ότι οι επισκέπτες θα την αγαπήσουν τόσο πολύ όσο και τη Μόδα από Χαρτί του 2007»


Η έρευνα της Atopos δεν θα αποκρυσταλλωθεί μόνον ως έκθεση αλλά θα γίνει και έκδοση, με τίτλο «Νot a toy–Fashioning radical characters», η οποία θα κυκλοφορήσει από την Ρictoplasma Ρublishing του Βερολίνου. Το αφιέρωμα στο Μπενάκη περιέχει ρούχα και αξεσουάρ φτιαγμένα από τα πιο περίεργα υλικά, μάσκες και φωτογραφίες, αντικείμενα, ευφάνταστες λύσεις να αλλάξεις το πρόσωπο ή το σώμα σου, με την υπογραφή 50 γνωστών ή άσημων σχεδιαστών και καλλιτέχνών, που δεν είναι μουσειακά κομμάτια. Ανάμεσά τους είναι οι Maison Martin Margiela, Walter Van Beirendonck, LucyandBart, Jean-Charles De Castelbajac, Mareunrol’s, Bas Kosters, Issey Miyake, Henrik Vibskov, Charlie Le Mindu, Boris Hoppek, Craig Green, Bernhard Willhelm, Cassette Playa, Andrea Ayala Closa, Piers Atkinson, Pyuupiru. Την Ελλάδα εκπροσωπεί ο 27χρονος Ελληνας Γιώργος Τούρλας με διεθνή καριέρα, τον οποίον ο Ζηδιανάκης ανακάλυψε στο Iντερνετ, και η Digitaria. Συμμετέχει επίσης ο Κύπριος Αλέξης Θεμιστοκλέους.

Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 14 Μαΐου με μια περφόρμανς που έχει τίτλο «Ο χορός των τεράτων» και θα διαρκέσει ώς το τέλος Ιουλίου στο Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς.
Της Μαργαριτας Πουρναρα

Ο Γαλαξίας των κεκοιμημένων

Tετράωρη περφόρμανς της ομάδας Blitz για αισθήματα, ανθρώπους, ιδέες, πράγματα, εκφράσεις που έσβησαν.






«Είμαι ο Μαχάτμα Γκάντι. Πέθανα το 1948. Μου λείπει...». Eνας ηθοποιός, ένα όνομα γραμμένο με μαρκαδόρο πάνω σ’ ένα φύλλο χαρτί, ένα υπόγειο πάρκινγκ πρόχειρα διαμορφωμένο σε θεατρική αίθουσα και η παράσταση αρχίζει. Σταδιακά, στη σκηνή εμφανίζεται και ο υπόλοιπος θίασος – νέα πρόσωπα, νέα ονόματα στο χαρτί, ολοένα και περισσότερες αναφορές σε άτομα, λέξεις, πράγματα που έχουν χαθεί οριστικά. Η ζωή, ο θάνατος, η χαρά, η συγκίνηση, τα μεγάλα αναπάντητα ερωτήματα, οι διαχρονικές πανανθρώπινες αξίες, τα ασήμαντα της καθημερινότητας: αποφεύγοντας τις μεγαλόπνοες διακηρύξεις και τα σοβαροφανή αποφθέγματα, ο «Γαλαξίας» της ομάδας Blitz κατορθώνει να αγγίξει τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, συμπυκνώνοντας το παρελθόν του πλανήτη μέσα σε τέσσερις μόλις ώρες.
Η όλη σύλληψη της περφόρμανς είναι εκπληκτικά απλή: οκτώ ηθοποιοί ενσαρκώνουν ανθρώπους που έχουν πεθάνει, αντικείμενα που έχουν χαθεί, ιδεολογίες που ξεπεράστηκαν, φράσεις που δεν χρησιμοποιούνται πια. Για τη μεταμφίεση δεν απαιτούνται ειδικά κοστούμια ή εντυπωσιακά σκηνικά. Καμία παράσταση δεν είναι ακριβώς ίδια με την άλλη, αφού το περιεχόμενο εμπλουτίζεται συνεχώς με νέες... απώλειες.
Ο θάνατος είναι ένα θέμα που εμφανίζεται σταθερά στις παραστάσεις των Blitz από τους παραταγμένους νεκρούς στο «Φάουστ» έως το «Cinemascope», που εκτυλισσόταν τις τελευταίες εννέα ημέρες πριν από το τέλος του κόσμου. «Ο θάνατος είναι τελείως εξορισμένος από τη σύγχρονη ζωή», υποστηρίζει ο Γιώργος Βαλαής. «Ακόμα και ο κανονισμός των πολυκατοικιών απαγορεύει να φέρεις ένα νεκρό στο σπίτι για να τον θρηνήσεις όπως γινόταν παλαιότερα». Κι όμως, η επίγνωση της θνητότητάς μας είναι ακριβώς αυτό που δίνει νόημα στη ζωή, όπως η συνειδητοποίηση της εφήμερης φύσης των πραγμάτων μάς κάνει να τα εκτιμάμε περισσότερο. Eτσι, η ενασχόληση με τον θάνατο στον «Γαλαξία» δεν έχει τίποτα το μακάβριο ή το απαισιόδοξο. Αντίθετα, η θλίψη εναλλάσσεται αδιάκοπα με τη χαρά και την κατάλληλη στιγμή η συγκίνηση εκτονώνεται με ένα αστείο, σαν μια διαρκής υπενθύμιση ότι το χιούμορ είναι ένα από τα ελάχιστα όπλα που διαθέτουμε απέναντι στον θάνατο. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις οι ηθοποιοί μοιάζουν να προσπαθούν να προστατέψουν το κοινό από μια σκοτεινή πραγματικότητα. 
«Νομίζω ότι σε αυτήν την παράσταση χωρούν κάποιες στιγμές που να είναι ακόμα πιο βαριές. Χρειάζεται μερικές φορές να γίνεται ακόμα πιο τραγικό, για να γίνεται ακόμα πιο αστείο», αναγνωρίζει η Αγγελική Παπούλια. Το χιούμορ είναι ένας τρόπος να αντιμετωπίζουμε τον θάνατο, αλλά δεν είναι ο μοναδικός. Υπάρχει και ο θρήνος και η σιωπή. «Είναι πάρα πολύ σημαντικές οι σιωπές σε αυτήν την παράσταση, τις οποίες πάλι φοβόμαστε νομίζω».
Μπορεί να μην έχουν ξεχάσει την ομορφιά της ζωής, όμως στην πλειονότητά τους οι χαρακτήρες του «Γαλαξία» έχουν αφήσει πίσω τα μίση, τις έριδες και τα πάθη των ζωντανών. Κυριαρχεί η αίσθηση της συμφιλίωσης και του μοιράσματος, τόσο μεταξύ των ηρώων όσο και μεταξύ κοινού και ηθοποιών. Στην πρόχειρη σκηνή συνυπάρχουν αναρχικοί και φασίστες, άγιοι και αμαρτωλοί, φιλάνθρωποι και τρομοκράτες. Κανένας δεν μονοπωλεί την προσοχή του κοινού, κανένας δεν φέρει την ετικέτα του «καλού» ή του «κακού». Ολοι καταλαμβάνουν τον ίδιο χρόνο, είτε έζησαν με τα φώτα της δημοσιότητας στραμμένα επάνω τους είτε ήταν απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, που αγαπήθηκαν μόνο από τα κοντινά τους πρόσωπα. Κατά μία έννοια, κανένας τους δεν έχει πεθάνει, καθώς όλοι παραμένουν ζωντανοί στη μνήμη όσων τους θυμούνται. «Οι πραγματικοί νεκροί είναι αυτοί που δεν ειπώθηκαν», υπογραμμίζει ο Χρήστος Πασσαλής.


Οι «νεκροί» στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι μόνο άνθρωποι, αλλά και αντικείμενα, ιδέες, λέξεις. Oλοι και όλα έχουν κάτι να πουν, κάτι να νοσταλγήσουν – το παράξενο στον «Γαλαξία» είναι ότι οι νεκροί επωμίζονται το βάρος της ίδιας τους της απώλειας, θρηνώντας εκείνοι αντί για τους ζωντανούς. Αν και δεν έζησαν κυριολεκτικά, τα χαμένα πράγματα συμβολίζουν την απώλεια του εαυτού μας που τα αγάπησε, τα πίστεψε ή τα βίωσε, σαν μικροσκοπικά κομμάτια του συνόλου που ο καθένας μας ονομάζει «εγώ». Αντίστοιχα, η εξαντλητική αναφορά στο παρελθόν της ανθρωπότητας μας οδηγεί σταδιακά στο παρόν. «Σαν όλοι αυτοί που πέρασαν, όλα αυτά που ακούστηκαν, να έχουν ως συνέπειά τους τη σημερινή πραγματικότητα», αναφέρει ο Χρήστος Πασσαλής.
Εκτός από κόκκινο κρασί, το οποίο ρέει άφθονο πάνω και κάτω από τη σκηνή, το κοινό μοιράζεται με τους ηθοποιούς μια εμπειρία, η οποία δεν διαθέτει δομημένη πλοκή ή σημαντικά γεγονότα ούτε καθορισμένη αρχή και τέλος –αφού οι θεατές μπορούν να εισέρχονται και να αποχωρούν από την αίθουσα όποτε το επιθυμούν–, αλλά είναι γεμάτη έντονα συναισθήματα. Τα μέλη της ομάδας δηλώνουν ότι αυτό που τους μένει, στο τέλος της παράστασης, είναι η αίσθηση της επικοινωνίας και της ανταλλαγής με το κοινό.«Μοιραζόμαστε την ίδια στάση απέναντι στον θάνατο, είτε είναι θρήνος είτε είναι αστείο είτε είναι απλά μια σιωπή», εξηγεί ο Γιώργος Βαλαής.
Μολονότι ο ίδιος μηχανισμός επαναλαμβάνεται σε όλη τη διάρκεια της περφόρμανς, το αποτέλεσμα είναι κάθε άλλο παρά πληκτικό, ακόμα και για όσους παραμένουν στην αίθουσα και τις τέσσερις ώρες. Εξάλλου, «για να αναπτυχθεί, για να δούμε όλοι πού μπορεί να πάει, χρειάζεται χρόνος», διευκρινίζει η Αγγελική Παπούλια.


Ο «Γαλαξίας» συνεχίζεται κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή μέχρι τέλους Μαΐου, στο υπόγειο του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης». Μαζί με την ομάδα Blitz παίζουν οι Aρης Αρμαγανίδης, Θάλεια Ιωαννίδου, Ελένη Καραγιώργη, Ελίνα Λούκου, Μιχάλης Μαθιουδάκης και Νίκος Φλέσσας.
Της Χριστινας Σανουδου


Δευτέρα, 9 Μαΐου 2011

Μικρή Ινδιάνα

Mια μικρή διαβόλισσα
σκανταλιάρα, απατεώνισσα,
φορά κοσμήματα στ΄ αυτιά
στο στήθος, το λαιμό, τον αφαλό,
που λάμπουν νωχελικά,
μια σκύλα που κουνά την κόκκινη ουρά
αργά, μεθυστικά και την ξανακουνά
με ρούχα μικροσκοπικά,
χρειάζομαι φακό μεγεθυντικό
ντυμένη να τη δω
και μια φωτιά το πάθος της ν΄ ανάψω
μια μικρή ακροβάτισσα
στα σύννεφα πετά
κάνει πως παραπατά
ελαφίνα προκλητική
στα δάση του μυαλού κρυμμένη
μια μικρή κλέφτρα,
κλέβει τις ψυχές
αφού τις κομματιάσει πρώτα
και σου τις δίνει να τις φας,
χαϊδεύει τα μαλλιά της διπλανής της
ανοίγει την πόρτα και χάνεται
σε μαύρους λαβύρινθους,
στα τοξωτά φρύδια του χρόνου
και στη μαγεία του υπονόμου,
στο τέλος παντρεύτηκε, λένε, τον πατέρα της
ή ένα μικρό πάνθηρα, κανείς δεν ξέρει, 
εγώ όμως την έκλεισα
στο μαγικό μπουκάλι του κρασιού
και κάθε βράδυ το ανοίγω και την πίνω
στ΄ όνειρο να μ΄ επισκεφθεί.